Gelo bilindkirina dolar ji bo misogerkirina pereyan e?

Di van rojên dawî de, qada Iraqê şahidiya zêdebûna axaftinan li ser krîza darayî ya ku hikûmet pê re rû bi rû ye, dike. Ev krîz bi derengketina dayîna meaşan li hin saziyan, kêmbûna dahatên neftê û firehbûna ferqa di navbera dahat û lêçûnên xebitandinê de ye, ku di serî de meaşên karmend û teqawidan in. Karbidestan qebûl kirine ku zextên darayî û likîdîteya sînorkirî hene, dema ku hikûmet li çareseriyên navxweyî digere da ku meaşan misoger bike. Di van şert û mercan de, di nav derdorên siyasî û aborî de nûçe û analîz hatin belavkirin ku behsa wê yekê dikin ku dibe ku hikûmet serî li bilindkirina nirxê danûstandina dolarê li hemberî Dînarê Iraqî bide, wekî yek ji rêyên xurtkirina dahatên bi dînar. Bi taybetî ji ber ku piraniya dahatên dewletê bi dolar ji hinardekirina neftê tên û dûvre dema fînansekirina budceyê têne veguherandin bo dînarê. Lê heya vê gavê tu daxuyanî an biryareke fermî tune ku piştrast bike ku hikûmet niyet dike nirxê danûstandina dolarê bilind bike, û tişta ku tê belavkirin di nav çarçoveya analîz û pêşbîniyên medyayî de dimîne, ne siyaseteke ragihandî ye. Pispor dibînin ku her guhertinek di nirxê danûstandinê de dibe ku dahatên mezintir bi dînar bide xezîneya giştî, lê di berdêl de dibe ku bibe sedema bilindbûna bihayên kelûpelên importkirî, zêdebûna rêjeya enflasyonê û kêmbûna hêza kirînê ya welatiyan. Ev yek jî vê vebijarkê dike xwedî lêçûneke aborî û civakî ya mezin. Krîza niha careke din eşkere dike ka aboriya Iraqê çiqasî bi neftê ve girêdayî ye wekî çavkaniya sereke ya dahatan. Ev yek jî darayiya giştî dike ku pir bi bandor be ji her kêmbûneke di bihayên neftê de an jî kêmbûna hinardekirinê de. Ji ber vê yekê, dermankirina rastîn ne tenê di guhertina nirxê danûstandinê de ye, lê di sererastkirina avahiya aboriyê, cihêrengkirina çavkaniyên dahatê, bi rêk û pêk xistina lêçûnan, têkoşîna li dijî zêhakarî û gendeliyê û xurtkirina veberhênan û hilberîna navxweyî de ye. Di dawiyê de, welatiyê Iraqî di her krîzeke darayî de xeleka herî qels dimîne, ji ber ku li benda çareseriyên domdar e ku rêkûpêkiya dayîna meaşan misoger dikin û di heman demê de nirxa dînarê û aramiya bihayan diparêzin, dûrî tedbîrên ku dibe ku bargiraniya jiyanê ya li ser malbatên Iraqî zêde bikin. Xwedê Iraq û Iraqiyan ji gendel û durûyan biparêze.