بۆ نەبوونی پاراستنی یاسایی و دەستبەرداریکردنی دامەزراوەکانیان لە بەرپرسیارێتییەکانیان، ڕۆژنامەنووسان ڕووبەڕووی گوشار و بەربەست و هەڕەشەی بێدەنگی دەبنەوە

نەغم عاشور، ڕۆژنامەنووسێک لە پارێزگای بەسرە باشووری عێراق، دەڵێت ئەو و هاوکارەکانی ڕووبەڕووی ژینگەیەکی مەترسیدار دەبنەوە کە کاری مەیدانییان بەربەست دەکات: "بە بەردەوامی لەژێر فشاری ئاستەنگی گەیشتن بە زانیاری، مەترسی دەستدرێژی و چەکدارییەوە دەژین".

ئەمەش وایکردووە لە زۆر حاڵەتدا دووربکەوێتەوە لە داپۆشی تاکەکان بەهۆی ئەوەی مەترسی لەسەر سەلامەتی و تەندروستی دەروونیان دروست دەبێت، ئەوەشی ڕوونکردەوە: لەوانەیە پێویستی بە گەیشتن بە سەرچاوەکانی هەبێت کە هەندێکیان دوژمنکارن، هەروەها هەڵسوکەوتی مۆدێرن هەیە بەرامبەر ژنان، ئەمەش فشارێکی دەروونی بەردەوام زیاد دەکات لە نێوان ئەنجامدانی ئەرکەکە یان پاشەکشەکردنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، مەترسیدارترین ئەوەی کە ڕۆژنامەنووسان ڕووبەڕووی دەبنەوە، زیانی جەستەیییە لە کاتی ڕاگەیاندن، لە ئەنجامی تێکەڵکردنی هەندێک جەماوەر لەنێوان ئاراستەی میدیایی و کەسایەتی ڕۆژنامەنووسی، هەروەها مەترسیی دەستدرێژی و بەکارهێنانی و چەکداریکردنە بەرامبەر بەدەستهێنانی زانیاری.

نەغم دەڵێت، زۆرجار جیاوازی هەیە لە مامەڵەی نێوان ژنانی رۆژنامەنووس و هاوڕێیانی: ئەرکی مەترسیدارتریان پێبەستراوە، بە پێچەوانەی ڕۆژنامەنووسان، بە هۆی پاراستن یان رێگریی کۆمەڵایەتی کە ڕێگری لە هاتوچۆی ژنان دەکەن لە بواری کارکردن.

دەشڵێت، هەرچەندە دەستدرێژیی جەستەیی راستەوخۆ بۆ نەکراوە، بەڵام چەندین هەوڵ بۆ بەرەنگاربوون لە کارەکانی ڕووبەڕوو بووەتەوە کە وایکردووە واز لە هەندێک تاقیکردنەوە بهێنێت، لەگەڵ هەوڵدان بۆ دزین لە کاتی وێنەگرتن، هەروەها لێدوانە خراپەکانی تا ڕادەبەزاندن و لێدان.

دەشڵێت ئەو ئەزموونانە هەستێکی زۆر وریایی بۆ دروستکردووە، ئەمەش وایکردووە سەلامەتی کەسیی خۆی پێش هەواڵ دابنێت، تەنانەت ئەگەر کاریگەری لەسەر بڵاوکردنەوەی بابەتەکان هەبێت. بە پێی کارەکەی، ئاماژە بە نەرێنییەکانی پەیوەست بە دەزگاکانی ڕاگەیاندن دەکات، وەک نەبوونی گرێبەستەکان کە پاراستنی پیشەیی ئاشکرا دابین دەکەن، هەروەها جیاوازی لە دابەشکردنی ئەرکەکان هەیە کە هەندێکجار پەیوەندی بە شوێنی جوگرافیەوە هەیە.