ڕاگەیاندنی فەرمی قاچاخکردنی نەوت عێراقI: دۆکیومێنتەکانی دەوڵەت چۆن ئاشکرایان کرد کە حکومەتەکانی دوای یەک نایەت؟

ئیقرارێکی فەرمی بۆ قاچاخکردنی نەوت عێراقI: دۆکیومێنتەکانی دەوڵەت چۆن ئاشکرایان کرد کە حکومەتەکانی دوای خۆیان چی دەکەن؟

"شکاوەکانی چاودێری و ئیداری" لە گواستنەوەی دەریایی، دەرگایان بۆ قاچاخکردنی نەوت و نەوتی خاو و سوتەمەنی کردەوە، ڕاپۆرتەکانی دیوانی چاودێری دارایی دەڵێن، ئەوەش هۆشداری دەدات لە مەترسیی پاشکەوتوەکانی، چاودێرانی کارەکانی بارکردن " کاریگەرییەکە تەنها لە دەستدانی داهاتدا نییە، بەڵکوو دەگاتە ناوبانگی عێراق نەوتی". و کارەکانی بارکردن لە دەرەوەی سیستمی بەدواداچوون، کە پێشمەرگەی چاودێری ئەمنی و سیستمی بەدواداچوونی ئەلیکترۆنییە، ژینگەیەکی گونجاو بۆ کارکردنی تۆڕە قاچاخچییەکان دروست دەکات، ئەوەش گومانی دروست دەکات سەبارەت بە سەرچاوەی هەندێک پاکتاوی. پسپۆڕان دەڵێن کە کارەکانی گواستنەوەی نەوت لە کەشتییەکەوە بۆ کەسێکی تر لە کارەکانی هەستیارتر لە بازرگانی نەوتی جیهان، لەوانەیە بەکاربهێنرێت بۆ گۆڕینی شوێنی بارکردن یان گۆڕینی.

لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، وەزارەتی نەوت، لە کتێبێکی فەرمیدا، هۆشداری دا کە گواستنەوەی نەوت لە کەشتییەکەوە بۆ کەشتییەکی تر لەوانەیە ببێتە دەروازەی قاچاخکردنی نەوت و بەرهەمە نەوتییەکان ئەگەر نەکرێتە ژێر چاودێرییەکی توندەوە. ئەم هۆشدارییە نەک تەورۆریی هەڵسەنگاندن بوو، بەڵکو تەنیا چەند مانگێک دوای ئەنجامدانی گرێبەستێک کە کۆمپانیایەکی تایبەتی مافی بەڕێوەبردنی کارەکانی گواستنەوەی دەریایی لە ناو ئاوی ناوچەی عێراق داوە.

دوای پێنج ساڵ، ئەنجومەنی چاودێری دارایی فیدراڵی گەڕایەوە بۆ ئەو دۆسیەیە و لە راپۆرتەکەی ساڵی ٢٠٢٥دا، شکۆیە چاودێریی و ئیدارییەکان تۆمارکرد کە لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گواستنەوەی دەریایی دا هاتبوو، کە یارمەتیدەر بوون لە قاچاخکردنی نەوت و سووتەمەنی، هەروەها دەرخست کە ژمارەیەک لە ڕێوشوێنەکان کە بڕیاربوو ڕێگرییان لێ بکرێت هیچیان جێبەجێ نەکرا.

ئەو ڕاپۆرتە لەکاتی تۆمارکردنی پێشێلکارییە کارگێڕییەکان وەستاش ناکات، بەڵکوو لەسەر بنەمای نامە فەرمییەکان لەنێوان وەزارەتی نەوت، کۆمپانیای گشتی بەندەرەکانی عێراق، و کۆمپانیای بازرگانیکردنی نەوت عێراق (سۆمۆ) ، و دەزگای ڕاستودروستی، زنجیرەیەک بۆشایی ئاشکرا دەکرێت کە لە گرێبەستێکدا دەستیپێکرد کە لەگەڵ کۆمپانیایەکی تایبەت لە ساڵی 2019 ئەنجام درا، و کۆتایی بە دەرکەوتنی گواستنەوە لە دەرەوەی سیستەمی هەناردەکردنی فەرمی هات، سیستمی چاودێری کەشتییەکان تێکچوو، و شایەتییەکانی سەرچاوەی گومانی ساختەکردنیان.

لە بەرامبەر ئەم واقیعانەدا، قسەی ڕەسمی بەردەوام بوو لە نکۆڵیکردن لە بوونی کرداری قاچاغی نەوتی عێراق. لە چاوپێکەوتنێکی تەلەڤیزیۆنیدا لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥، جێگری وەزیری نەوتی ئەو کاتە، باسم محەممەد، کە ئەمڕۆ پۆستی وەزیری نەوتی وەرگرتووە، ڕایگەیاند کە قسەکردن لەسەر قاچاغی نەوت «بێ بنەمایە»، و پێداگر بوو لەوەی وەزارەتەکە سیستەمی چاودێری هەیە کە بەرمیلەکە لە بەرهەمهێنانەوە تا هەناردەکردن بەدواداچوونی بۆ دەکات، ئەمەش پێچەوانەی ئەوەیە کە دیوانی چاودێری دارایی لە ڕاپۆرتەکەیدا تۆماری کردووە.