ئایا بەرزکردنەوەی نرخی دۆلار بۆ دابینکردنی مووچە؟

لەم ماوەیەی دواییدا، گۆڕەپانی عێراق شایەتحاڵی بەرزبوونەوەی قسەوباسە لەسەر قەیرانی دارایی کە ڕووبەڕووی حکوومەت بووەتەوە، لەگەڵ دواکەوتنی دابەشکردنی مووچەکان لە هەندێک دامودەزگا و دابەزینی داهاتە نەوتییەکان و فراوانبوونی بۆشایی نێوان داهات و خەرجییە جارییەکان، بەتایبەتی مووچەی فەرمانبەران و خانەنشینان. بەرپرسان دانیان بەوەدا ناوە کە پەستانی دارایی و شلەی سنووردار هەیە، لەگەڵ گەڕانی حکوومەت بۆ چارەسەری ناوخۆیی بۆ دابینکردنی مووچەکان. لەم بارودۆخەدا، لە بازنە سیاسی و ئابوورییەکاندا هەواڵ و شیکارنەوە دەستیان بە بڵاوبوونەوە کرد کە باسی ئەگەری ڕووکردنی حکوومەت دەکەن بۆ بەرزکردنەوەی نرخی دۆلار بەرامبەر دیناری عێراقی وەک یەکێک لە ڕێگاکانی بەهێزکردنی داهاتە دینارییەکان، بەتایبەتی کە زۆربەی داهاتی دەوڵەت بە دۆلار لە هەناردەی نەوتەوە دێت و پاشان لە کاتی دابینکردنی بودجەدا دەگۆڕدرێت بە دینار. بەڵام هەتا ئێستا هیچ ڕاگەیاندراو یان بڕیارێکی فەرمی نییە کە پشتڕاستی بکاتەوە حکوومەت مەبەستی بەرزکردنەوەی نرخی دۆلارە، و ئەوەی دەسووڕێتەوە لە چوارچێوەی شیکارنەوە و پێشبینییە ڕاگەیاندنییەکاندا دەمێنێتەوە، نەک سیاسەتێکی ڕاگەیەندراو. شارەزایان پێیان وایە کە هەر گۆڕانکارییەک لە نرخی ئاڵوگۆڕدا لەوانەیە داهاتی زیاتر بە دینار ببەخشێتە گەنجینەی گشتی، بەڵام لە بەرامبەردا لەوانەیە ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی کاڵا هاوردەکراوەکان و زیادی ڕێژەی هەڵاوسان و دابەزینی هێزی کڕینی هاوڵاتی، ئەمەش ئەم هەڵبژاردەیە دەکات بە تێچوونێکی ئابووری و کۆمەڵایەتیی گەورە. قەیرانی ئێستا جارێکی دیکە ئاشکرای دەکات کە ئابووری عێراقی چەندە پشت بە نەوت دەبەستێتەوە وەک سەرچاوەی سەرەکی داهات، ئەمەش وای لێدەکات دارایی گشتی زۆر کاریگەر بێت بە هەر دابەزینێک لە نرخی نەوت یان کەمبوونەوەی هەناردەکان. بۆیە چارەسەری ڕاستەقینە تەنها لە گۆڕینی نرخی ئاڵوگۆڕدا نییە، بەڵکو لە چاکسازی پێکهاتەی ئابووری و هەمەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهات و ڕێکوپێککردنی خەرجی و شەڕکردن لەگەڵ بەفیڕۆدان و گەندەڵی و بەهێزکردنی وەبەرهێنان و بەرهەمهێنانی ناوخۆییدایە. لە کۆتاییدا، هاوڵاتی عێراقی لاوازترین ئەڵقەی هەر قەیرانێکی دارایی دەمێنێتەوە، چونکە چاوەڕوانی چارەسەری بەردەوام دەکات کە ڕێکوپێکی دابەشکردنی مووچەکان مسۆگەر بکات و لە هەمان کاتدا بەهای دینار و جێگیری نرخەکان بپارێزێت، دوور لەو ڕێکاریانەی کە لەوانەیە بارگرانی ژیان زیاتر بکەنە سەر خێزانە عێراقییەکان. و با خوا عێراق و عێراقییەکان لە گەندەڵان و دووڕووەکان بپارێزێت.