هیچ نیشتمانێک لە پشتبەستنەوە هەڵدەکەوێت: لە بەرگریکردن لە ناسنامەی نەتەوەیی عێراق

نیشتمانێک هەڵنەکەوێت تا هاوڵاتی هەڵنەکەوێت، هاوڵاتییەک هەڵنەکەوێت تا باوەڕ نەکات نیشتمانەکەی پێگەیەکی باڵایە، کە دەوڵەتەکەی تەنیا شوێنێکی جوگرافی نییە، بەڵکو چوارچێوەیەکی گشتگیرە بۆ شوناس و ماف و کەرامەتی خۆی و داهاتووی منداڵەکانی...؛ هەروەها هاوڵاتییەک هەڵنەکەوێت ئەگەر کۆڵبدات لە نەزانین، خۆ لە گەندەڵی بخاتە ناوەوە، یان وەفاداری خۆی بۆ دەرەوە بخاتە سەر وەفاداری نیشتمانی خۆی...؛ دەوڵەتەکان بە تەنها بە سیمینت و تەنها بە سوپاو تەنیا بە سامان و تەنیا دروست ناکرێت، بەڵکو سەرەتا بە مرۆڤێک بنیات دەنرێت کە دەزانێت بەرگریکردن لە نیشتمانەکەی بەرگریکردنە لە خۆی، و شکستی دەوڵەت شکستی هەمووانەیە.

بۆیە مەترسیدارترین ئەوەی کە نەتەوەکان ڕووبەڕووی داگیرکاریی دەرەکی نین، بەڵکو تێکشکانی بەرگریی کۆمەڵگەیە لە ناوەوە. کاتێک هاوڵاتییەک متمانەی خۆی بە وڵاتەکەی لەدەست دەدات، یان دڵسۆزییەکانی دەرەکی بە بەرژەوەندیی نیشتمانی دەدات، یان سەروەریی دەوڵەتی خۆی ڕیسوا دەکات، کۆمەڵگاش زیاتر دەکاتە بەرژەوەندی و دەوڵەت دەبێتە گۆڕەپانێکی کراوەی کە ئیرادەی بیانی و بەرژەوەندیی دژوار.

مێژوو سەلماندوویەتی کە هێزە دەرەکییەکان ناتوانن تا ئەو کاتەی لە ناوخۆی وڵاتێکدا کاریگەرییان بەسەردا ببەن کە یاسایییان پێبەخشێت یان رێگایان بۆ ئاسان بکات؛ بۆیە وابەستەیی سیاسی، دانبەستکردن بە دەرەوە، گەندەڵی و خیانەت، تەنیا هەڵەی سیاسی نین، بەڵکو هۆکارن بۆ تێکشکاندنی دەوڵەت لە بنەڕەتدا، چونکە ناوەندی بڕیار لە ناوەوە دەگوازنەوە بۆ دەرەوە، و بەرژەوەندی نیشتمان دەخاتە بەرژەوەندی کەسانی دیکە.

إن الوطنية ليست شعارًا يُرفع في المناسبات، ولا قصيدة تُلقى في الاحتفالات، وإنما هي سلوك يومي، يبدأ باحترام القانون، وينتهي بالدفاع عن سيادة الدولة وثرواتها وحدودها ومؤسساتها… ؛ فالمواطن الوطني هو الذي يختلف مع حكومته إذا أخطأت، لكنه لا يختلف مع وطنه، وينتقد السلطة، لكنه لا يساوم على سيادة بلده، ويعارض السياسات، لكنه لا يجعل من العراق مجرد ورقة في صراعات الآخرين.

لێرەوە دەبێت جیاوازی لەنێوان دژایەتی دەسەڵات و دژایەتی دەوڵەتدا بکرێت، دەسەڵاتەکان دەگۆڕن، بەڵام نیشتمان دەمێنێتەوە، حکومەتەکان دێن و دەچن، بەڵام عێراق مێژوو و جوگرافیا و خەڵک و شارستانیەتیە، بۆیە گۆڕینی ناکۆکییە سیاسییەکان بۆ کەمتەرخەمکردن لە دەوڵەت، گومانکردن لە دروستبوونی دەوڵەت، یان بانگەشەکردن بۆ لاوازکردنی دەوڵەت، چاکسازی ناکات، بەڵکو دەرگا بۆ دابەشبوون و دەستێوەردانی دەرەکی زیاتر دەکاتەوە.

هەندێک گوتاری سیاسی و ڕاگەیاندن تەنیا ڕەخنە لە کاراکردنی حکومەت نادات، بەڵکو زیاتر لە کەمکردنەوەی بەهای دەوڵەتی عێراق دەچن، سنور و سەروەرییەکەیان وەک شتێکی لاوەکی دەردەخەن، یان بەبایەخدان بە هێزە دەرەکییەکان بە بیانووی ئایدیۆلۆژی، ئایینی یان نەتەوەیی...؛ ئەم هەڵوێستەش، هەرچەندە شعارەکانی جیاواز بێت، ئەنجامێکی هاوبەشیان هەیە: لاوازکردنی چەمکی دەوڵەت و ناسنامەی نەتەوەیی.